Wiláy
To Manjapídiya:- yaxuluŕav razmaka
Wiláya ňa:- yázdőv xayade Ősá. U so Yóroṕa iḿej́eska. Daxayteýa so km² iš 10,18,60,00 u eyniv iš 7,45,17,37,74. Iš dǒv ana Wiláya re yÉnj́ev Wiláyske:— no nay yaxaytav Wiláya (u Őse) xayade:- Ruśa:- šo u na Aziya: yatabzav Wiláya koto Aziya ňa yǑralǒýa:- yǑralbaze:- u yaKavkazǒýa. Dogav xaya Wiláya ňa yaXayranav Wiláya. Tahke na yaxayrana : ňene:- na šo xaykineyv ňeney na yaxayrana: u yakinav Wiláya xayade:- Moskva:- u xaykineyv guney: Pahi:- yŐa-xaykinkréśa:- Saňkt-Pit́irburke:- u Béline:- dum toybey. Kineyv Wiláya xayey guney ňa Londiniya:- Madri:- Milanǒ:- Barsalona:- u Stambula:- to u to. Stambula na škura so iḿav dumana:- šo dot́ey Wiláya u Aziya.
Wiláya ňa «azdőv azdőy»: azdőyv Wiláya ňa Fenoskandiya:- Iberiya:- Italiya:- yaBalkaniya:- Yulane:- Krime:- Kuroniya:- Breyse:- to u to. Yax́azeyv Wiláya ňa yaKembamx́aza:- yÁtlantidx́aza:- yaMex́azav Fenoskandiya:- yaXaymex́aza:- yaMarmarx́aza:- yaŇóx́aza:- u yaKaspix́aza (šo taza na pse). Yabazeyv Wiláya ňa yeVolgabaze:- yeRaynbaze:- yeDonaubaze:- yeSenbaze:- yeDnestrbaze:- yeDneprbaze:- yeDonecbaze:- yeDonbaze:- yeGlomabaze:- yeTemzbaze:- to u to. Na yatakruňiyavfa:- yačav Wiláya ňa koriḱe : doňiyav xaya.
Yadej́esteyv Radróméyniya:- Radelaza:- u Yešukruňeyniya na Wiláya yaskey : yacav yadej́estav yaRija. Yaxaydogav yasuheyv Wiláya >200 so yasuh́uynav hindwiláyska:— no yasuh́uyneyv uralskey:- kartvelskey:- turkskey:- šemeynskey:- riḱemkavkazskey:- peḱemkavkazskey:- u moňgolskey u na Wiláya:— u Euskalerǒ : yasuhav vana radwiláyska šo ziney lá.
1348~1350 he:- Yersinia pestis-sočkaye bviret́e wiláyeyniv ~30~60%. Yéyxaymǒňevfe so yaŇóbvira iḿej́eske golot́e usemikiya na Wiláya:- na fe:- šo yabvireyv xayňeney ńahka nayvurińev hiḱe:- šo de šahka yezbev ogehke:- so šo yafećtav usemikiya ko vogeyniya. Dum yasǒv vogeyniya:- yaćapa he:- Wiláyav Naybzerin̋anscka : dogav yaXećuya. Wiláya u yesǒv Kál-Máksa:- Fídiś-Eňlsa:- Vlad́imir-Ĺeńina:- Iosif-Staĺina:- Ruža-Luksemburke:- u zuveynkruňeyniv giriḿi guni:— u yaxayteýa so yasayreyv anskey rin̋ankruňskey: yeKanrev Pahi:- yaSayrav Ruśka:- to u to.
Sulsukruňiya
Yayḿa «Wiláya» to Arabǒ وِلَايَة wilāya («ňanste:- sota»). Yayḿa «Yóroṕa» to Wataśǒ ヨーロッパ Yōroppa:- to Purtugalǒ Europa:- to Latinǒ Eurōpa:- to Radelazǒv Rije Εὐρώπᾱ Eurṓpā («Európyé»): na yaradaxeýav Radelaza:- Európyé ňa joḱav Fǒnikiya:- šo yurmeynt́ede Zeusa:- šo šahkade ḱaya u so Európyé na yabyadavde šakot́a Kriti. Na Kriti:- Zeusa mant́a Európyé so yačoḱeynav Mínósa:- dayǒv Kriti.
Xaytey
| Zíde u iḿa | Estiya | Eynińa | Tińa | |
|
|
|
| | 🇬🇧 Akrotiri u Dekeliya^[Mayoye re Britaniya na Kibri. Na Aziya na pse:- no mej́eska lá na yačakruňiyavša.] | YaDosteyn̋ana «Episkopi» | 1,57,00 | km² 2,54 | | 🇦🇩 Andora | Andora-La-Veĺa | 7,90,34 | km² 4,68 | | Apsni^[Žincav Kartveliya:- no xaytav razmaka na pse. Pśinj́eskiv Ruśa:- Nikaragwa:- Benesuela:- Súriya:- Hugironiya:- u Pridnestrovyev vane. Na Aziya na pse:- no mej́eski lá na yečakruňiyevńe.] | Akwa | 25,00,00 | km² 86,60 | | 🇦🇿 Azeriya^[Na Aziya na pse:- no mej́eska lá na yačakruňiyavša.] | Bakǒ | 10,31,29,92 | km² 8,66,00 | | 🇧🇪 Beĺe | Brisele | 11,61,14,19 | km² 3,05,28 | | 🇧🇦 Bosniya u Hercegovina | Sarayevǒ | 3,27,09,43 | km² 5,11,97 | | 🇬🇧 Britaniya | Londiniya | 67,28,10,39 | km² 24,36,10 | | 🇧🇬 Bulgariya | Sofiya | 6,88,58,68 | km² 11,08,79 | | 🇲🇪 Crnagora | Podgorica | 62,78,59 | km² 1,38,12 | | 🇨🇿 Česka | Praha | 10,51,07,51 | km² 7,88,67 | | 🇩🇰 Daniya | Kǒbenavne | 5,85,42,40 | km² 4,29,33 | | 🇮🇪 Éŕe | Baĺa-Áha-Tĺiya | 4,98,65,26 | km² 7,02,73 | | 🇪🇪 Ésti | Taĺińe | 1,32,87,01 | km² 4,52,28 | | 🇬🇷 Elaza | Asina | 10,44,53,65 | km² 13,19,57 | | 🇪🇸 Espaniya | Madri | 47,48,69,35 | km² 50,53,70 | | 🇫🇷 Gaĺa | Pahi | 64,53,14,44 | km² 64,34,27 | | 🇬🇬 Gernesi^[Kǒymakev yePadev Britanske.] | Sempyehpohte | 6,58,49 | km² 78 | | 🇸🇮 Hadrasloveniya | Ĺubĺana | 2,11,94,10 | km² 2,02,73 | | 🇦🇲 Haíya^[Na Aziya na pse:- no mej́eska lá na yačakruňiyavša.] | Yerevane | 2,79,09,74 | km² 2,97,43 | | 🇨🇭 Helvetiya | Berne | 8,69,14,06 | km² 4,12,77 | | 🇬🇮 Hivralta^[Žincav Espaniya:- no mayoye re Britaniya na pse.] | Hivralta | 2,91,85 | km² 6.5 | | Hugironiya^[Žincav Kartveliya:- no xaytav razmaka na pse. Pśinj́eskev Ruśa:- Nikaragwa:- Benesuela:- Súriya:- Apsni:- u Pridnestrovyev vane. Na Aziya na pse:- no mej́eska lá na yačakruňiyavša.] | Cinvali | 5,60,00 | km² 39,00 | | 🇨🇾 Hugkibri^[Na Aziya na pse:- no mej́eski lá na yečakruňiyevńe.] | Huglefkoša | 99,66,00 | km² 58,96 | | 🇮🇹 Italiya | Róma | 59,24,03,29 | km² 30,13,40 | | 🇬🇪 Kartveliya^[Na Aziya na pse:- no mej́eska lá na yačakruňiyavša.] | Tbilisi | 3,75,79,80 | km² 6,97,00 | | 🇰🇿 Kazakiya | Astana | 19,19,64,65 (~10⁶ na yedogev wiláyske) | km² 2,72,49,00 (yaxaytav buha):- 14,80,00 (yedogev wiláyske) | | Keméŕe^[Mayoye re Britaniya na Éŕe.] | Byél-Fyeršt́a | 1,81,08,63 | km² 1,41,30 | | Kemkibri^[Žincev Hugkibri:- no xaytav razmaka na pse. Pśinj́eskav Turkiyav vana. Na Aziya na pse:- no mej́eski lá na yečakruňiyevńe.] | Kemlefkoša | 29,49,06 | km² 33,55 | | 🇲🇰 Keḿakedoniya | Skopye | 2,10,33,30 | km² 2,57,13 | | 🇽🇰 Kosovǒ^[Žincav Srbiya:- no xaytav razmaka na pse. Pśinj́eskav xayteyv ~110.] | Priština | 1,83,65,29 | km² 1,08,87 | | 🇱🇻 Latviya | Ríga | 1,87,39,19 | km² 6,45,89 | | 🇱🇺 Lecebőge | Lecebőgkina | 63,93,21 | km² 25,86 | | 🇱🇮 Lihtenštayne | Faduce | 3,90,39 | km² 1,60 | | 🇱🇹 Litva | Vilniya | 2,78,66,51 | km² 6,53,00 | | 🇭🇺 Mad́ariya | Budapešte | 9,70,97,86 | km² 9,30,28 | | 🇲🇹 Malta | Vaĺet́a | 52,67,48 | km² 3,16 | | 🇮🇲 Mańá^[Kǒymakev yePadev Britanske.] | Xúĺaše | 8,68,66 | km² 5,72 | | 🇲🇩 Moldova | Kišinaǒ | 3,06,15,06 | km² 3,03,51 | | 🇲🇨 Monakǒ | Monakǒ | 3,66,86 | km² 2 | | 🇳🇴 Noŕe | Ušlǒ | 5,40,30,21 | km² 32,38,02 | | 🇦🇽 Ólane^[Deňanstev Sómi.] | Maríehamne | 2,75,00 | km² 67,87 | | 🇳🇱 Oraniya | Amsterdame o Háha | 17,50,16,96 | km² 4,15,43 | | 🇦🇹 Ǒstriya | Viyena | 8,92,20,82 | km² 8,38,71 | | 🇵🇱 Polska | Varšava | 38,30,77,26 | km² 31,26,85 | | Pridnestrovye^[Žincav Moldova:- no xaytav razmaka na pse. Pśinj́eskav Apsni u Hugironiyav vana.] | Tiraspoli | 34,72,51 | km² 35,00 | | 🇵🇹 Purtugaliya | Ližvowa | 10,91,25,73 | km² 8,90,15 | | 🇷🇴 Rominiya | Bukurešt́i | 19,32,85,60 | km² 23,83,91 | | 🇷🇺 Ruśa | Moskva | 1,45,10,27,55 (1,09,45,50,00 na yedogev wiláyske^[So yŐblastev Kaĺińiňgracke:- no ran Krime:- Sevastopoli:- VED Luganska:- VED Donecka:- yŐblastev Zaparožyeske:- u yŐblastev Hersonske. Sint́ yeXaydǒ na Ukraína.]) | km² 17,09,82,42 (yaxaytav buha):- 3,96,91,00 (yedogev wiláyske) | | 🇭🇷 Rvacka | Zágrebe | 4,06,01,35 | km² 5,65,94 | | 🇮🇸 Ságá | Reyt́avíke | 37,03,35 | km² 10,30,00 | | 🇸🇲 Saḿarinǒ | Saḿarinokina | 3,37,45 | km² 61 | | 🇫🇮 Sómi | Helsiňki | 5,53,59,92 | km² 33,81,45 | | 🇷🇸 Srbiya | Beograde | 6,53,20,19 | km² 7,75,89 | | 🇸🇯 Sválbare^[Mayoye re Noŕe.] | Loňíbíne | 20,19 | km² 6,20,45 | | 🇸🇪 Svaŕe | Stoḱolme | 10,46,70,97 | km² 45,02,95 | | 🇧🇾 Svitruśa | Minske | 9,57,81,67 | km² 20,76,00 | | 🇩🇪 Šebiya | Béline | 83,40,85,54 | km² 35,70,22 | | 🇦🇱 Št́iperiya | Tirana | 2,85,47,10 | km² 2,87,48 | | 🇸🇰 Tatrasloveniya | Bratislava | 5,44,76,22 | km² 4,90,35 | | 🇹🇷 Turkiya | Stambula | 84,77,54,04 (12,23,10,38 na yedogev wiláyske) | km² 78,35,62 (yaxaytav buha):- 2,37,64 (yedogev wiláyske) | | 🇺🇦 Ukraína | Kífe | 43,53,14,22^[Na fe:- šo Ukraína na xaydǒ:- yayńeyvfey nay na ŕuhke. Sint́ erayteyniv ukraínski u xi 2014 he soteyv darey Ruśa.] | km² 60,35,50 | | 🇻🇦 Wátíkánǒ | Wátíkánǒ | 5,11 | km² 0.49 | | 🇺🇳 YaBzekréśa na Kibri re yeTeniv Anj́eski^[Na Aziya na pse:- no mej́eska lá na yačakruňiyavša.] | Nay | ~1,40,00 | km² 3,46 | | 🇫🇴 YaFǒŕaréýa^[Mayoye re Daniya.] | Towšawne | 5,40,00 | km² 13,93 | | 🇸🇯 Yan-May-Á^[Mayoye re Noŕe.] | Úloňkinbíne | <35 | km² 3,77 | | YŐblastev Kaĺińiňgracke^[Sotav Ruśa doj́eska.] | Kaĺińiňgrate | 1,02,99,66 | km² 1,51,25 | | 🇯🇪 Žeri^[Kǒymakev yePadev Britanske.] | Senteĺi | 9,65,13 | km² 118 |